Alle Velodome-winkels zijn gesloten op vrijdag 16 januari.
Alle Velodome-winkels zijn gesloten op vrijdag 16 januari.
Motor en batterij volgen daaruit, niet omgekeerd. Wie vertrekt van de specs koopt vaak te veel batterij en te weinig comfort. Deze gids loopt alle keuzes af in de volgorde waarin ze er echt toe doen. Onderaan staan de vragen die we het vaakst aan de toonbank krijgen.
Artikel door Stijn Heyvaerts,
Medeoprichter van Velodome
Een elektrische fiets is een fiets met trapondersteuning tot 25 km/u, met een motor van maximaal 250 watt nominaal vermogen. De motor helpt enkel wanneer je zelf trapt. Boven 25 km/u valt de ondersteuning weg en fiets je verder op eigen kracht.
Voor dit type heb je in België geen rijbewijs, geen verzekering en geen nummerplaat nodig. Je volgt dezelfde verkeersregels als een gewone fietser. Een helm is niet verplicht, wel aan te raden.
Wil je sneller vooruit, dan kom je bij de speed pedelec uit. Die ondersteunt tot 45 km/u en valt onder de bromfietswetgeving, met een rijbewijs, verzekering, nummerplaat en helmplicht. Dat is een ander verhaal met andere regels.
Schrijf op wat je effectief gaat doen met de fiets. Niet wat je ooit misschien zou willen doen.
Dagelijks woon-werkverkeer onder 15 km enkele rit: je hebt vooral betrouwbaarheid, verlichting en weinig onderhoud nodig. Een riemaandrijving en naafversnelling zijn hier hun geld waard.
Woon-werkverkeer tussen 15 en 30 km: batterijcapaciteit begint te tellen, net als een deftige zithouding. Overweeg ook of een speed pedelec je reistijd genoeg drukt.
Boodschappen en korte ritten in de stad: lage instap, wendbaarheid en een goed slot wegen zwaarder dan motorvermogen.
Weekendtochten van 50 km en meer: hier komt de grotere batterij wel van pas, samen met een comfortabele geometrie.
De meeste mensen overschatten hun gemiddelde rit en onderschatten hoe vaak ze de fiets moeten tillen of stallen.
De actieradius van een elektrische fiets wordt uitgedrukt in wattuur (Wh). Meer Wh betekent meer energie in de accu, dus in principe meer kilometers.
Wat je er effectief mee rijdt hangt af van je ondersteuningsniveau, je gewicht en je bagage, de wind, de temperatuur, je bandenspanning en het terrein. In de winter haal je met dezelfde accu merkbaar minder ver dan in juli. Elk kilometergetal in een brochure is een laboratoriumwaarde.
Praktische regel: neem een accu waarmee je je langste normale rit twee keer kan rijden zonder te laden. Dan hoef je nooit te rekenen.
Twijfel je nog, dan kan je via de rekentool van je motormerk een inschatting maken op basis van je eigen parcours en gewicht.
De motorpositie bepaalt hoe de fiets aanvoelt.
Een middenmotor zit bij het trapstel. Het gewicht ligt centraal en laag, wat de fiets stabiel maakt. De kracht gaat rechtstreeks naar de trapas, dus het voelt aan als gewoon fietsen, alleen sterker. Voor de meeste kopers is dit de beste keuze.
Een achterwielmotor duwt vanuit het achterwiel. Lang was dit vooral het goedkope alternatief, maar dat klopt niet meer. Bosch bracht met de Hub Line een achterwielmotor uit die specifiek voor slanke stadsfietsen ontwikkeld is. Die motor weegt 2,3 kg en levert 45 Nm koppel. Het voordeel: de fiets is nauwelijks van een gewone fiets te onderscheiden. Het nadeel: minder trekkracht op steile hellingen, en een lekke achterband herstellen is omslachtiger.
Een voorwielmotor trekt de fiets vooruit. Goedkoop, maar het voorwiel kan doorslippen op los wegdek en het rijgevoel is minder natuurlijk. Wij raden dit type niet aan.
Los daarvan staat de sensor. Een trapkrachtsensor meet hoe hard je duwt en past de ondersteuning daarop aan. Een rotatiesensor kijkt enkel of je trappers draaien. Het verschil voel je meteen: met een trapkrachtsensor rijdt de fiets met je mee, met een rotatiesensor word je vooruit getrokken. Neem een trapkrachtsensor.
Koppel is de trekkracht van de motor, uitgedrukt in newtonmeter (Nm). Hoe meer koppel, hoe vlotter je vertrekt en hoe makkelijker je een helling neemt.
Rij je vooral vlak, dan volstaat 40 tot 50 Nm. Neem je regelmatig een brug of een helling, of rij je met kinderen of bagage, ga dan voor minimaal 50 Nm. Voor zwaar beladen gebruik of stevig heuvelwerk kom je hoger uit.
Meer koppel is niet automatisch beter. Een krachtigere motor is meestal zwaarder en duurder, en verbruikt meer op hetzelfde parcours.
Dit is de vraag die de laatste jaren het meest is opgeschoven. Een klassieke elektrische fiets weegt 23 tot 28 kilo. Dat merk je pas als je hem in een fietsdrager tilt, een trap op duwt of met een lege accu naar huis rijdt.
Daarom is er een nieuwe categorie bijgekomen: lichtere elektrische fietsen met een compactere motor en een kleinere accu. Bosch heeft daarvoor de Performance Line SX, een middenmotor van ongeveer 2,0 kg met een piekvermogen tot 600 watt, standaard gekoppeld aan een accu van 400 Wh. Wie meer bereik wil, kan die uitbreiden met een extra accu tot 650 Wh.
Wat je wint: een fiets die lichter is, minder trapweerstand heeft en ook zonder ondersteuning prettig rijdt. Wat je inlevert: minder koppel en minder kilometers per lading.
Dat is een echte keuze, geen compromis. Wie vooral vlakke stadskilometers doet en de fiets regelmatig moet tillen, is met zo’n lichte fiets vaak beter af dan met een zware fiets met 750 Wh die zelden leeg raakt. Wie in heuvelachtig gebied woont of veel bagage meeneemt, niet.
Kom dit voelen. Het verschil tussen een lichte en een zware e-bike merk je binnen de eerste honderd meter, en op papier niet.
Er zijn drie frametypes.
Wave, met een lage en brede instap. Het populairste type, bij mannen net zo goed als bij vrouwen. Je stapt op zonder je been over de fiets te zwaaien.
Trapeze, met een schuine bovenbuis. Sportievere look, maar de instap is hoger dan de meeste mensen verwachten.
Diamant, het klassieke hoge frame. Het stijfste van de drie, voor wie sportief zit en langere ritten doet.
De framemaat hangt af van je lichaamslengte. Als indicatie:
Maten verschillen van merk tot merk, en je verhouding tussen been- en romplengte telt mee. Deze tabel is een startpunt, geen conclusie. De definitieve afstelling gebeurt in de winkel, op je lengte en gewicht.
Een gewone fiets ombouwen tot elektrische fiets is geen goed idee. Het frame is niet berekend op het extra gewicht en de hogere snelheden.
Met een naafversnelling schakel je ook stilstaand. Handig in de stad, waar je constant moet stoppen. Het systeem is onderhoudsarm.
Met een derailleur heb je meer versnellingen en een groter bereik, wat aangenamer is in heuvelachtig terrein. Je moet wel leren om twee tandjes lichter te schakelen voor je stopt.
Een ketting is goedkoper in aanschaf, maar rekt uit en vraagt regelmatig controle. Een riem houdt zijn spanning, is proper en gaat aanzienlijk langer mee voor hij vervangen moet worden. Je betaalt meer bij aankoop en wint gebruiksgemak. Voor wie elke dag naar het werk rijdt, verdient dat zich terug.
Je rijdt sneller en de fiets is zwaarder, dus je remweg is langer dan met een gewone fiets. Hydraulische schijfremmen zijn hier de standaard. Ze remmen krachtig, doseren fijn, werken in de regen en vragen weinig onderhoud.
Het display toont je snelheid, ondersteuningsniveau en resterend bereik. Belangrijker dan het aantal functies is of je het blind kan bedienen tijdens het rijden, en of het leesbaar blijft in fel zonlicht. Sommige systemen werken samen met een app op je telefoon, met navigatie en diefstalbeveiliging.
Het verschil in prijs zit in de motor, de accucapaciteit, het remsysteem, de aandrijving en de afwerking. Een duurdere fiets rijdt niet per se sneller, maar gaat langer mee en vraagt minder herstellingen.
Kijk niet enkel naar de aankoopprijs. Vraag ook hoelang er onderdelen en software-updates beschikbaar blijven voor het motorsysteem, en of je dealer die herstellingen zelf kan doen. Een fiets met een motor waarvan de fabrikant is gestopt, is na vier jaar veel minder waard. Kies daarom een gevestigd motormerk zoals Bosch, Shimano, Yamaha, Brose, Mahle of Bafang.
Via een fietsleasing van je werkgever betaal je de fiets met brutoloon, wat het nettobedrag flink drukt. Je rijdt meestal 36 maanden en kan de fiets daarna overnemen aan een restwaarde. Onderhoud, verzekering en pechbijstand zitten doorgaans in het contract. Vraag je werkgever welke formule er loopt.
Rij je met de fiets naar het werk, dan is er in veel sectoren een fietsvergoeding per kilometer.
Loopt er geen leasing via je werk, dan kan je de aankoop spreiden. Wij werken samen met KBC.
Een elektrische fiets is geen doos die je uitpakt en klaar. De fiets moet op je lengte en gewicht afgesteld worden, en je moet er eerst op gezeten hebben om te weten of hij past.
In de winkel rijd je in tien minuten drie fietsen na elkaar. Dat leert je meer dan tien reviews. Je voelt meteen het verschil tussen een trapkracht- en een rotatiesensor, tussen 45 en 65 Nm, en tussen een lichte en een zware fiets.
Even belangrijk is wat er na de aankoop gebeurt. Software-updates, garantieafhandeling, batterijdiagnose en herstellingen doe je bij je dealer. Kies er dus een in je buurt of dicht bij je werk. Wij zitten in Berchem, Brasschaat, Beveren, Tienen en Aarschot.
Vertrek van je langste normale rit en kies daarop je accu. Neem een middenmotor met trapkrachtsensor, tenzij je bewust voor een slanke stadsfiets met achterwielmotor gaat. Minimaal 50 Nm als je hellingen of bagage hebt. Weeg het gewicht van de fiets mee als je hem moet tillen of stallen. Laat de framemaat in de winkel bepalen. En rijd altijd eerst proef.
De keuze staat of valt bij hoe de fiets aanvoelt, en dat lees je nergens af. Kom langs in Berchem, Brasschaat, Beveren, Tienen of Aarschot en rijd een paar modellen na elkaar. We stellen de fiets af op je lengte en gewicht, en zeggen je eerlijk wanneer een goedkoper model volstaat.
Hoeveel kilometer haal je met een elektrische fiets?
Met een accu van 500 Wh haal je in normale omstandigheden een dagtocht zonder te laden. Het exacte bereik hangt af van je ondersteuningsniveau, gewicht, wind, temperatuur en terrein. Bij koud weer ligt het merkbaar lager dan de opgegeven waarde.
Wat is het verschil tussen een middenmotor en een achterwielmotor?
Een middenmotor zit bij het trapstel en stuurt de kracht via de trapas, wat een natuurlijk rijgevoel geeft en het gewicht centraal houdt. Een achterwielmotor zit in de naaf van het achterwiel, is discreter en maakt slankere fietsen mogelijk, maar levert minder trekkracht op steile hellingen.
Hoeveel Nm koppel heb ik nodig op een elektrische fiets?
Voor vlak terrein volstaat 40 tot 50 Nm. Rij je regelmatig hellingen of bruggen op, of neem je bagage of kinderen mee, kies dan minimaal 50 Nm.
Hoe zwaar is een elektrische fiets?
Lichte modellen met een compacte motor en kleinere accu wegen aanzienlijk minder, ten koste van koppel en actieradius.
Heb ik een rijbewijs of helm nodig voor een elektrische fiets?
Nee. Een elektrische fiets met trapondersteuning tot 25 km/u en maximaal 250 watt volgt dezelfde regels als een gewone fiets. Een helm is aan te raden maar niet verplicht. Voor een speed pedelec tot 45 km/u gelden wel een rijbewijs, verzekering, nummerplaat en helmplicht.
